Thoughts on Pakistan Part-02: ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್‌ನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇಡಿಕೆ ಕುರಿತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಏನು ಬರೆದಿದ್ದರು?

Ambedkar Thoughts on Pakistan Part 2| PART–02

ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್‌ನ ಬೇಡಿಕೆ ಏನಾಗಿತ್ತು? ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

Trimitra News ವಿಶೇಷ ಸರಣಿ

————————————————————————————————————————————————————————————————–

‘What Does the League Demand?’ — ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ “Thoughts on Pakistan” ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ “Muslim Case for Pakistan” ಎಂದು ಹೆಸರಿದ್ದು, ಅದರ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯವೇ “What Does the League Demand?”.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತಮ್ಮದೇ ಅಂತಿಮ ರಾಜಕೀಯ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮೊದಲೇ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಏನಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

1940ರ ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯ

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು 1940ರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆ ನಿರ್ಣಯವು 1935ರ Government of India Actನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಫೆಡರೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

ಮುಸ್ಲಿಮರು ಸಂಖ್ಯಾಬಲದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಗುಂಪುಗೊಳಿಸಿ “Independent States” ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಘಟಕಗಳು autonomous ಮತ್ತು sovereign ಆಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಭಾಷೆಯೂ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿತ್ತು?

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ “Thoughts on Pakistan” ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗವಾದ *“Muslim Case for Pakistan”*ನಲ್ಲಿ ಬರುವ “What Does the League Demand?” ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

1940ರ ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯ ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಸಂಖ್ಯಾಬಲದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿತ್ತು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ “ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಿಖರವಾಗಿ ಏನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿದ್ದ “Independent States” ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗ, ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಬೇಕು, ಅವುಗಳ ಗಡಿಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಏನಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾದವೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಂತಿಮ ನಿಲುವು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಪುಸ್ತಕದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೇ ಅವರು ಮೊದಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದ್ದ ವಾದಗಳನ್ನು, ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದ ವಾದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವೇ? ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳೇ?

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ “Independent States” ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದೇ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಗಬೇಕೇ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಬೇಕೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯದ ಭಾಷೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಂದರೆ, ಇಂದು ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ 1947ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ 1940ರ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿಕೊಂಡು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಆಗ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕಲ್ಪನೆ 1940ರಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಹುಟ್ಟಿತೇ?

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆ ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯದೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಏಕಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ.

ಅವರು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಮತ್ತು ಚೌಧರಿ ರಹಮತ್ ಅಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದರಿಂದ ಲಾಹೋರ್ ನಿರ್ಣಯವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಪಂಜಾಬ್, North-West Frontier Province, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಕಲ್ಪನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ “ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ.

ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಬೇಕು? ಅವುಗಳ ಗಡಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಅವು ಒಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾಗಬೇಕೇ? ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಎಂಬ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಏಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು?

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದ linguistic provinces — ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕದ ವಿಷಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಭಾಗವನ್ನು “The Congress itself has proposed to create Linguistic Provinces” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಭಾಷೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುರುತು ಅಥವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮರುರಚಿಸುವ ತತ್ವವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

Thoughts on Pakistan ಓದುವಾಗ “Muslim Case for Pakistan” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾದವೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂತಿಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಪುಸ್ತಕದ ರಚನೆಯೇ ಮೊದಲು “Muslim Case for Pakistan”, ನಂತರ “Hindu Case Against Pakistan”, ಆ ಬಳಿಕ “What If Not Pakistan?” ಎಂಬಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದೆರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು “ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೀಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದರ್ಭ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

Part–02ರ ಸಾರಾಂಶ

Thoughts on Pakistanನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗಡಿ, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ, “ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ?” ಎಂಬ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.